Náttúran.is

Að loknum jólum

Guð er kærleikur. Þessa staðreynd uppgötva ég á jóladag þegar ég vakna og horfi inn í augu sjö vikna gamals sonar míns, sem horfir á mig fullur trúnaðartrausts og kærleika. Ég fer hjá mér. Mér finnst ég varla eiga skilið að vera elskuð á þennan innilega og saklausa barnslega hátt en eins og séra Óskar Hafsteinn sagði í predikun sinni í Selfosskirkju á jólanótt: Börnin kenna okkur að elska á nýjan leik. Þau þurfa svo skilyrðislaust á umhyggju okkar að halda.

Jólin voru sérstaklega yndisleg í þetta skiptið og að sjálfsögðu var það alltsaman syni okkar, honum Sigga litla að þakka. Siggi var reyndar of lítill til þess að vita að það væru jól, en samt var þetta ánægjulegur dagur. Amma var í heimsókn og pabbi og mamma gáfu sér nógan tíma til að snúast í kringum litla drenginn.

Þegar lítið barn fæðist uppgötvar maður einnig skyndilega hvað til er mikið af góðu fólki í veröldinni. Ungabarnið laðar fram það besta í hverjum og einum, og svo margir vilja líta við með heillaóskir og gjafir til litla snáðans svona rétt fyrir jól. Bros læðist fram á andlitum bæði barna og fullorðinna, ekki síst þegar að allir vita að barnið er langþráð og foreldrarnir svo afskaplega hamingjusamir.

Í einhverjum skilningi eru öll börn heimsins samt okkar börn. Þegar maður uppgötvar hvað ungabarnið er smátt og varnarlaust í þessum heimi, vaknar hjá manni vilji til að vernda ekki bara sitt eigið barn, heldur standa vörð um öll ungabörn heimsins. Því heimurinn er fullur af ungabörnum sem öll þurfa að eiga sér möguleika á lífi og framtíð. Hvert einasta ungabarn sem deyr vegna skeytingarleysis okkar eða sem skilið er eftir eitt úti í snjónum t.d. í Hvíta Rússlandi og er síðan sett á munaðarleysingjahæli. Hvert slíkt lítið barn þarf á umhyggju okkar og aðstoð að halda.

Undanfarin ár hef ég stutt menntun og skólagöngu lítillar stúlku í Uganda. Núna fyrir jólin fengum við hjónin jólakort frá henni þar sem hún lýsti því hreinlega yfir að við værum í raun og veru hennar foreldrar. Þetta hitti beint í hjartastað og ég mun ekki gleyma því heldur að lítil stúlka í Uganda treystir á mig.

Ég vil hvetja alla sem vettlingi geta valdið til að styðja börn heimsins gegnum Rauða Krossinn, ABC, SOS, Hjálparstofnun Kirkjunnar eða UNICEF nú um þessi jól, og reyndar allt árið um kring. Við sem teljumst vera fullorðin í þessum heimi erum í raun ábyrg gagnvart öllum börnum veraldarinnar. Hvernig bjargar maður heiminum? Maður bjargar heiminum með því að bjarga einu barni og einni manneskju í einu. Öðruvísi er það ekki hægt og meiru getur ein manneskja ekki heldur komið til leiðar.

Góðar stundir.
Ingibjörg Elsa Björnsdóttir

Einkunn

Hvenær á að byrja að lesa fyrir barnið?

Í raun og veru er hægt að byrja að lesa fyrir barnið hvenær sem er. Hann Siggi litli er að verða þriggja mánaða og ég prófaði að setja hann í ömmustólinn og lesa Bangsímon fyrir pjakkinn. Ég veit að þetta var alveg hámark bjartsýninnar, en Siggi var hin rólegasti, fylgdist með tilþrifum mínum við lesturinn og virtist hafa frekar gaman af. Ég geri mér þó engar þær grillur að hann hafi skilið orð af því sem ég sagði, heldur virðist sem rödd mín, þ.e. rödd móðurinnar hafi haft róandi áhrif og hann hafi gaman að því að hlusta á mismunandi hljómbrigði tungumálsins.

egna þess hversu vel þetta gekk og hversu rólegur drengurinn var á meðan ég las, ætla ég frá og með deginum í dag (30. Janúar 2010), að halda áfram að lesa fyrir hann. Hvenær hann byrjar að skilja eitthvað veit ég ekki, en lesturinn getur ekki annað en örvað málþroskann auk þess sem ég veiti honum alla mína athygli og horfi á hann stíft á meðan ég les, þannig að hann nýtur þess að vera í miðpunkti smá stund. A.m.k. má fullyrða að honum leiðist ekki á meðan.

Hvort ungabörnum getur leiðst veit ég ekki. Þau hafa svo mikið að gera við að drekka, sofa og vaxa svo hratt á fyrsta árinu að alls óvíst er að þau hafi þann hæfileika að láta sér leiðast. Hann Siggi minn er  farinn að segja agúúúú og agííí, þ.e. mynda sérhljóða og hann reyndi að syngja með mér á sinn einstaka hátt, þegar ég var að syngja fyrir hann í dag.  Honum finnst mamma sín greinilega dáldið skondin og skemmtileg.

Það sem er þó allra mikilvægast er athygli og umönnun foreldranna, snerting, að hossa og halda á barninu og tala við það frá upphafi eins og fullorðinn einstakling jafnvel þótt barnið skilji á þessum tímapunkti mest lítið af því sem verið er að segja.

Þannig örvast málþroskinn og hnokkinn vex og dafnar umkringdur ástríki og umhyggju sem nærir hinn nýja einstakling. Það er líka yndislegt fyrir foreldrana að uppgötva við þriggja mánaða aldurinn hve öll samskipti barnsins aukast og þroski þess tekur mikið stökk. Það er ólýsanleg tilfinning.

Hin hamingjusama móðir,
Ingibjörg Elsa Björnsdóttir

Einkunn

Að róa ungabörn með magakveisu

Allmargir nýbakaðir foreldrar lenda í því að unginn þeirra fær magakveisu. Kveisa þessi er ekki hættuleg en veldur  barninu samt talsverðum óþægindum. Það er einnig þolraun fyrir foreldrana þegar barnið horfir biðjandi á pabba og mömmu og biður sífellt um hjálp.

En er þá ekkert hægt að gera? Jú, mikil ósköp, við magakveisum eru til ýmiss góð ráð. Hægt er að gefa dropa sem heima Minifom® og fást án lyfseðils í apótekum. Dropar þessir eyða mjólkurfroðu sem á það til að myndast í maganum og losa loft úr meltingarveginum. Hins vegar læknar Minifom® ekki kveisuverki endilega til fulls.

Að sjálfsögðu er æskilegt að allir foreldrar sem eru með kveisubörn tali við barnalækni til þess að fá góðar og nákvæmar ráðleggingar. Sé barnið að drekka þurrmjólk, getur þurrmjólkin verið ástæða magakveisunnar. Þurft getur að skipta um þurrmjólkurtegund eða jafnvel setja ungabarnið á mjólkurlaust fæði. Í öllum þessum tilvikum getur læknirinn ráðlagt foreldrunum hvað æskilegast er að gera í hverju tilviki fyrir sig.

En það er einnig hægt að róa börn með magakveisu og ungabörn yfirleitt með nokkrum einföldum aðferðum.

Maður er nefndur Harvey Karp og er bandarískur. Hann hefur skrifað bók sem heitir hamingjusamasta barnið í hverfinu (The happiest baby on the Block) og bent á nokkrar aðferðir til að róa ungabörn sem einfaldlega virka. Hugmyndin á bak við aðferðir þessar er að leyfa barninu að upplifa svipað umhverfi og það upplifði í móðurlífi. Fyrst er barnið vafið þétt inn í mjúkt teppi og síðan er það lagt á magann vegna þess að ungabörn liggja aldrei á bakinu í legi móðurinnar. Síðan er sagt shhh af talsverðum krafti til að róa barnið þar sem Karp heldur því fram að hávaðinn í móðurlífinu sé álíka mikill og stöðugt suð í ryksugu. Þess vegna eiga mörg ungabörn erfitt með að sofa í þögn en sofna hins vegar um leið og þú kveikir á ryksugunni eða ræsir bílinn. Að rugga ungabörnum eða sveifla þeim varlega getur einnig haft róandi áhrif.

Myndbönd sem sýna þessar aðferðir Karps má finna á You – Tube á slóðum eins og t.d. http://www.youtube.com/watch?v=G6KnVPUdEgQ eða http://www.youtube.com/watch?v=o_ryC-3tl14. Það merkilega er að ég prófaði þessar aðferðir á stráksa mínum í gærkvöldi þegar hann var með smá kveisu, og hann hreinlega sofnaði  alsæll í fanginu á mér. Þannig að aðferðir Harveys Karps  virka.  Og þótt barnið þitt sé ekki með kveisu þá hafa aðferðir Karps samt róandi áhrif á barnið og eru alveg skaðlausar. Hins vegar sé kveisan alvarleg er nauðsynlegt að vera í tengslum við góðan barnalækni.

Ingibjörg Elsa Björnsdóttir

Einkunn

Hamingjan

Hamingjan er að vakna að morgni dags með strákunum mínum í miðri kreppunni og í stað þess að hugsa um Icesave þá dunda ég mér við að hita pela í potti á eldavélinni. Litli strákurinn minn er mjúkur maður enda ekki nema 8 vikna og ég hlæ þegar pabbi Valgeir syngur fyrir hann „Hraustir menn“ sem KK er að spila í útvarpinu.

Sonur minn hefur enn ekki uppgötvað karlmennskuímyndina og þær mótsagnakenndu kröfur sem gerðar eru til karlmanna í dag. Stundum eiga karlmennin að vera hörð eins og James Bond og Clint Eastwood, en á einu augabragði eiga mennirnir okkar líka að geta breytt sér í mjúka menn og þeir eiga alltaf að geta töfrað fram indæla steik af grillinu með litlum fyrirvara og fært hana upp á fat. En sem betur fer er menning okkar smám saman að viðurkenna að karlmenn hafa líka tilfinningar. Litli drengurinn minn er náttúrulega bara heill hafsjór tilfinninga enn sem komið er, og bæling og leikaraskapur er eitthvað sem hann á alveg eftir að læra. Svengdin hjá litla manninum er hreint og tært hungur, gleðin fölskvalaus og gráturinn djúpur og sannur.

Það er annars merkilegt hvað ungabörnin fæðast fullkomin í þennan heim og merkilegast að sonur minn skuli hafa verið innan í mér í tæpa níu mánuði. Ég sem alltaf stóð föl og gubbandi yfir vaskinum og var eitthvað svo sloj á meðgöngunni, en síðan fæðist þessi fullkomni og fagurskapaði drengur. Vi ð hjónin skiljum enný á ekki hvernig við fórum að þessu?  Hvílíkt dæmalaust kraftaverk!

Ungabörnin eru mjúk og mannbætandi. Hörðustu jaxlar mýkjast upp í návist þeirra og ungabörnin laða fram bestu hliðar í hverjum og einum. Allt í einu verður mjög vinsælt að koma í heimsókn, ekki til þess að tala við okkur „gamla settið“, heldur til þess að kynnast unga manninum. Ef hann er svona vinsæll núna, hvernig verður þetta þegar hann kemst á giftingaraldurinn? Og hann sem er strax byrjaður að sjarmera hitt kynið upp úr skónum?

Hamingjan er þannig þessi hversdagslega hamingja sem felst í því að rækta kærleikann og fjölskylduna í stað þess að sá sífelld fræjum í garð reiðinnar, græðginnar og illskunnar. Þar með er ég ekki að segja að ég hafi fyrirgefið útrásarvíkingunum. Sumt getur Guð bara fyrirgefið, segi ég nú bara. Græðgin er jú ein af dauðasyndunum sjö sem Hieornymus Bosch málaði svo hrollvekjandi myndir af og sem menn óttuðust sem mest á miðöldum.

En sonur minn er enný á svo nálægt himnanna ríki að hann hefur enný á ekki uppgötvað illsku heimsins. Ef við fullorðna fólkið værum meira eins og ungabörn, svona hrein, tær, einlæg og fölskvalaus þá væri heimurinn betri og vandamál Íslands sennilega að mestu leyti leyst. Því ef við ætlum að breyta heiminum þá verðum við að byrja fyrst á okkur sjálfum. Um leið og við breytum sjálfum okkur, breytist heimurinn vegna þess að hvert og eitt okkar er óendanlega dýrmætt og við erum öll þegar upp er staðið, heimurinn í hnotskurn.

Ingibjörg Elsa Björnsdóttir.

Einkunn

Að verða foreldri á fimmtugsaldri

Flest ástfangin hjón hafa á einhverjum tímapunkti löngun til að eignast börn. En það er ekki alltaf jafn auðvelt. Við hjónin höfðum misst fóstur og höfðum spurst fyrir um ættleiðingar frá Kína, en okkur var tjáð hjá íslenskri ættleiðingu að samkvæmt kínverskum reglum værum við orðin of gömul til að ættleiða börn. Ég var 43 ára en maðurinn minn 55 ára og ég hefði einfaldlega þurft að skilja við manninn minn til þess að eiga einhverja  möguleika á ættleiðingu.

Þannig að þegar ég varð ófrísk eina ferðina enn ákvað læknirninn minn, hún Ragnheiður Ingibjörg Bjarnadóttir, og ljósmóðirin Eva Ásrún Albertsdóttir að í þetta skiptið skyldi þetta ganga. Og kraftaverkið gerðist. Eftir að hafa verið hálfslöpp alla meðgönguna og gubbandi yfir vaskinum með brúna bauga undir augunum, fór ég í keisaraskurð og okkur fæddist þessi yndislegi, hrausti og ótrúlega vel skapaði sonur.

Faðirinn var viðstaddur keisaraskurðinn og hrópaði upp yfir sig af gleði þegar hann sá stráksa. Ég mátti ekki hreyfa mig, lá eins og skata með mænudeyfingu á skurðarborðinu, en þegar ég heyrði ánægjuhljóðin í manninum mínum brosti ég og vissi að allt var í lagi.

Drengurinn  fékk nafnið Sigurður Reynir Valgeirsson og er kallaður Siggi.

Síðan drengurinn kom í heiminn hefur líf okkar tekið algjörum stakkaskiptum. Nú er það litli pjakkurinn sem stjórnar því hvenær við sofum og hvenær eða hvort við gluggum í bók. Pabbinn er orðinn sérfræðingur í því að blanda þurrmjólk, vegna þess að eftir keisaraskurð  dugar brjóstamjólkin yfirleitt aldrei ein og sér. Mamman er sú sem huggar og veitir öryggistilfinningu.  Við foreldrarnir erum samt svo hamingjusöm í þessu nýja foreldrahlutverki að við svífum um húsið og snertum varla jörðina og svei mér þá ef það hefur ekki tognað úr manninum mínum um nokkra sentimetra. Hann er svo afskaplega hreykinn og stoltur af stráknum.

Auðvitað finnum við samt fyrir aldrinum. Við sofum eins og trjádrumbar og eigum erfitt með að vakna á næturnar þegar strákurinn kallar. Við finnum líka fyrir eymslum í höndum og baki eftir að hafa haldið á pjakknum í nokkra klukkutíma. En svona er þetta bara. Við leggjumst örmagna til svefns á hverju kvöldi með hamingjubros á andlitinu og hugsum í forundran: „Kæri Guð, þakka þér fyrir drenginn en hvernig í ósköpunum tókst okkur að búa til svona fallegt barn“?

Ingibjörg Elsa Björnsdóttir.

Einkunn