Náttúran.is

SEEDS og Hjólafærni á Suðurlandi

SEEDS og Hjólafærni standa fyrir skemmtilegu hjólaverkefni frá 24. júlí - 6. ágúst á suðurlandsundirlendinu en  7 manna hópur sjálfboðaliða hjólar frá Reykjavík með viðkomu og nokkra daga dvöl í Hveragerði, Þorlákshöfn og Eyrarbakka til þess að ræða við íþrótta- og tómstundafulltrúa og aðra áhugasama til þess að setja upp um 10 km hjólahring í nágrenninu. Ferðinni lýkur svo í Alviðru, umhverfis- og fræðslusetri Landverndar þar sem hópurinn mun vinna að umhverfismálum í nágrenninu.

Á meðan hópurinn dvelur á hverjum stað fyrir sig geta íbúar og aðrir komið og fengið hjólin sín ástandsskoðuð af Dr. Bæk og aðstoð við að lagfæra minniháttar vankanta á hjólinu.

Marta Olivo fer fyrir hópnum og er frá Ítalíu. Hún er mikill hjólafrömuður og hlaut styrk frá Ungu Fólki í Evrópu til þess að koma til landsins og vinna að hjólatengdum verkefnum með SEEDS og Hjólafærni.

Frekari upplýsingar veitir Anna Lúðvíksdóttir, verkefnisstjóri hjá SEEDS í síma 867 3406 eða á anna@seedsiceland.org

Einkunn

Tíðindi um erfðabreytta stóriðju í íslenskri náttúru: Er Fréttablaðið á móti aðhaldi?

Að undanförnu hafa nokkrir fjölmiðlar birt pistla um auðlegð sem kunni að bíða Íslendinga ef þeir leyfi útiræktun á erfðabreyttu lyfjabyggi. Í kjölfar gagnrýnislausra viðtala við forráðamann líftæknifyrirtækis sem að ræktun þessari stendur birti Fréttablaðið forystugrein um ágæti „líftæknistóriðju”. Kallað var eftir því að tilskipanir sem Íslandi ber að taka upp samkvæmt EES samningnum verði túlkaðar frjálslega og að almannavaldið – ráðherrar og aðrir – greiði götu umrædds fyrirtækis með heimildum til stórfelldra sleppinga á erfðabreyttum lyfjaplöntum út í íslenska náttúru.

Kynningarátak um erfðabreyttar lífverur átelur slíka fjölmiðlun sem að þess mati á meira skylt við auglýsingar en faglega fréttamennsku. Af þessu tilefni skal minnt á nokkur megin atriði þessa máls.

Ísland á skjön við þróun mála í Evrópu

Í Evrópu fara tilraunir með erfðabreyttar lyfjaplöntur fram á litlum landskikum sem að meðaltali eru hálfur hektari að stærð. Á skrá ESB um sleppingar á erfðabreyttum lyfjaplöntum er hvergi að finna leyfi fyrir stórum (margra hektara) svæðum, vegna þess að slíkt krefðist annars konar leyfis, þ.e. markaðsleyfis. Engin slík leyfi hafa verið veitt fyrir erfðabreyttar lyfjaplöntur innan ESB og mjög ósennilegt verður að telja að þau verði nokkru sinni veitt. Erfðabreyttar lyfjaplöntur innihalda öfluga lífvirka vaxtarþætti og er útiræktun þeirra áhættusöm fyrir lífríkið og fæðukeðju manna og búfjár.

Í ársbyrjun 2009 voru einungis þrjár tilraunir með erfðabreyttar lyfjaplöntur í gangi í Evrópu: 1 ha tilraun með tóbaksplöntu í Frakklandi, 0,4 ha tilraun með bygg í Ungverjalandi og 0,1 ha tilraun með kartöflur í Þýskalandi. Á árunum 2003 til 2009 voru einungis tilkynnt 8 tilraunaleyfi með erfðabreyttar lyfjaplöntur í Evrópu, auk 2ja sem Umhverfisstofnun veitti.  Ákall um erfðabreytta stóriðju í íslenskri náttúru er á skjön við áherslu Evrópulanda sem í vaxandi mæli lýsa sig svæði án hvers konar útiræktunar erfðabreyttra plantna.

Tilraunaleyfi notað til framleiðslu fyrir markað?

Einkunn

Hundraðasti Grænfáninn

Föstudaginn 2. júlí sl. afhenti mennta- og menningarmálaráðherra, Katrín Jakobsdóttir, 100. Grænfánann fyrir hönd Landverndar. Leikskólinn Skýjaborg í Hvalfjarðarsveit, sem verið hefur Skóli á grænni grein síðan í upphafi þessa skólaárs, er 100. skólinn á Íslandi sem hlýtur þessa alþjóðlegu viðurkenningu. Leikskólinn Skýjaborg er nú einn 175 skóla á grænni grein á öllum skólastigum vítt og breitt um landið. Lætur því nærri að 40% allra leik- og grunnskólabarna á Íslandi séu þátttakendur í verkefninu sem er að klára sitt 9. starfsár um þessar mundir. Ef fer sem horfir má þess vænta að skólar á grænni grein verði orðnir 200 á öllu landinu á 10. starfsári verkefnisins, skólaárið 2010-2011.

Landvernd, verandi frjáls félagasamtök, kom verkefninu á koppinn árið 2001. Þá voru einungis 12 grunnskólar sem tóku þátt í því. Verkefnið hefur allar götur síðan notið stuðnings ráðuneyta mennta-, menningar- og umhverfismála.

Á myndinni má sjá Katrínu Jakobsdóttur, mennta- og menningarmálaráðherra, aðstoða nemendur í Skýjaborg við að draga sinn fyrsta Grænfána að húni.

Ljósmynd: Helena Óladóttir

Einkunn

Er Náttúrubanki Íslands í öruggum höndum? - afmælisfundur Framtíðarlandsins 16. júní

Þann 16. júní næstkomandi kl.12:00 á hádegi verður afmælisfundur Framtíðarlandsins í Þjóðmenningarhúsinu. María Ellingsen kynnir starf félagsins og nýja stjórn og Andri Snær Magnasson veltir upp þeirri spurninguhvort sá banki sem við eigum í náttúru Íslands sé í öruggum höndum og hvað þarf að geratil að verjast aukinni ásókn í þann höfuðstól.

Allir sem áhuga hafa á framtíð Íslands eru hvattir til að mæta, fá sér súpu og leggja fram sínar hugmyndir á teikniborðið.
Framtíðarlandið- félag áhugafólks um framtíð Íslands hélt sinn fjórða aðalfund 27.maí síðastliðinn. Framtíðarlandið er þverpólitískt þrýstiafl og hugmyndaveita sem styður stjórnvöld, atvinnulífið og stofnanir til að móta framsýnt samfélag í sátt við náttúru landsins. Félagar eru 3000 talsins og byggir starfið á víðtækri þátttöku frumkvöðla, fræðimanna, listamanna og einstaklinga af öllum sviðum atvinnulífsins. Félagið, sem var stofnað 17. júní 2006, hefur meðal annars staðið fyrir þingum, bæði í Reykjavík og á landsbyggðinni, undir yfirskriftinni „Ísland á teikniborðinu" þar sem kallað var eftir framtíðarsýn og skapandi atvinnustefnu. Í þessum anda átti Framtíðarlandið þátt í því að skapa vettvang til umræðu um framtíð Íslands með Þjóðfundi í lok síðasta árs þar sem 1500 manns, þverskurður af þjóðfélaginu, komu saman til að ræða á hvaða gildum og stoðum við viljum byggja samfélagið. Þá réðst Framtíðarlandið í það mikilvæga verkefni að gera aðgengilegt á netinu kort af Íslandi sem gefur yfirsýn yfir þau svæði sem fyrirhugað er að nýta til orkuframleiðslu eða raska á annan hátt vegna stóriðjuáforma á Íslandi.  Auk ljósmynda af hverju svæði fyrir sig eru veittar ítarlegar náttúrufarsupplýsingar, sjá: www.natturukortid.is

Í nýkjörinni stjórn sitja: Andri Snær Magnason, rithöfundur, Birkir Björnsson, gagnagrunnssérfræðingur, Irma Erlingsdóttir, forstöðukona rannsóknastofu í kvenna- og kynjafræðum við HÍ, María Ellingsen, leikari og leikstjóri, Ósk Vilhjálmsdóttir, myndlista- og leiðsögukona, Pétur Bragason, verkfræðingur, Sigrún Þorgeirsdóttir, viðskiptafræðingur, Sigríður Þorgeirsdóttir, prófessor í heimspeki við HÍ og Þröstur Sverrisson, umhverfissagnfræðingur

Með félaginu starfar einnig öflugt sérfræðingaráð.

Einkunn

Stjórnvöld og orkufyrirtæki fari gætilega með orkuauðlindir

Landvernd hvetur stjórnvöld og orkufyrirtæki landsins til að fara gætilega með orkuauðlindir. Tímabundnir efnahagsörðugleikar réttlæti ekki að náttúruverðmætum sé fórnað.

Á aðalfundi Landverndar nýverið var samþykkt ályktun um orkuöflun og almenna umgengni við náttúru landsins þar sem brýnt er fyrir ráðamönnum, sveitarstjórnum, framkvæmdaraðilum, aðilum vinnumarkaðarins og landsmönnum öllum að tímabundnir erfiðleikar í efnahagslífi séu engin réttlæting til að fórna náttúruverðmætum með óafturkræfum hætti fyrir skammtíma hagvöxt. Fara þurfi gætilega með orkuauðlindir sem nú er mikil ásókn í, og huga að siðferðislegri skyldu landsmanna að varðveita náttúru Íslands og hlífa henni sem mest við hvers konar átroðningi, hvort sem er vegna stórframkvæmda, utanvegaaksturs, eða annarrar háttsemi sem rýrir gildi náttúrunnar um ókomna tíð.

Fundurinn minnti í þessu sambandi á eyðingu skóga fyrr á öldum og uppblástur jarðvegs. Einnig minnti fundurinn á eyðingu votlendis á síðustu öld. Ennfremur á ástand fiskistofna við landið miðað við það sem áður var.

Aðalfundurinn skoraði síðan á stjórnvöld og orkufyrirtæki landsins að virða þarfir þjóðarinnar um ókomna tíð og gæta aðsjálni og fyrirhyggju í nýtingu og virkjun orkuauðlinda landsins, einkum vatnsafls og jarðhita, í samræmi við viðurkennda stefnu stjórnvalda um sjálfbæra þróun.

“Auðlindir þessar eiga að standa komandi kynslóðum til boða og afnota”, eins og stendur í ályktuninni. “Því ber að forðast skammtíma gróðahyggju og stofna ekki til útsölu á dýrmætum orkuauðlindum. Forðast ber rányrkju orkuauðlinda. Þótt þær séu í eðli sínu að miklu leyti endurnýjanlegar eru þær endanlegar að magni, heildarorku og afli. Þetta á ekki síst við um framleiðslu raforku á háhitasvæðum með háhitagufu, þar sem nýting varmaorkunnar getur farið niður undir 10% og gífurlegri orku er sóað, orku sem betur væri varðveitt til framtíðar.”

Ályktun aðalfundar Landverndar 2010

Ljósmynd: Svandís Svavarsdóttir umhverfisráðherra í pontu á aðalfundi Landverndar þ. 26. maí sl., Guðrún Tryggvadóttir.

Einkunn