Fuglavernd býður í fuglaskoðun á morgun laugardaginn 30. janúar

Dagana 29. jan.– 1.feb.stendur Fuglavernd fyrir garðfuglaskoðun þar sem landsmenn eru hvattir til að skoða og skrá fjölda og tegundir fugla einn klukkutíma í görðum og þá er átt við þá fugla sem eru í garðinum en ekki þá sem fljúga yfir. Þetta er nú einn af árvissum viðburðum sem félagið stendur fyrir. Gott er að hefja undirbúning talningar nokkrum dögum áður með því að gefa daglega til að lokka að fugla.

Markmiðið er að afla upplýsinga um hvaða tegundir eru til staðar og fjölda innan tegunda ekki síst á tímum loftlagsbreytinga en einnig er markmið að vekja áhuga á fuglum og töfrum þeirra. Við viljum fá fólk til þess að fóðra fugla sem er uppbyggjandi tómstundargaman og mikil aðstoð við garðfugla í oft harðri lífsbaráttu yfir vetrartímann. Misjafnt er hvaða fóður hentar hverri fuglategund.

Upplýsingar um fóðrun garðfugla er hægt að finna á vef Fuglaverndar og á Garðfuglavefnum. Á Garðfuglavefnum geta þátttakendur einnig skráð niðurstöður sínar og sent þær inn rafrænt. Einnig verður bráðlega fáanlegur veglegur bæklingur um garðfugla sem hægt verður að nálgast á skrifstofu Fuglaverndar.

Umsjónarmenn garðfuglaskoðunarinnar, þeir Ólafur Einarsson (s:8999744) og Örn Óskarsson (s:8469783), veita gjarnan upplýsingar ásamt starfsmanni Fuglaverndar Hólmfríði Arnardóttur.

Af þessu tilefni býður Fuglavernd í fuglaskoðun laugardaginn 30.janúar en við munum hittast á bílastæðinu við Fossvogskirkjugarð kl. 14:00 - allt lagi að vera vongóður um að sjá einhverja fallega spörfugla þó að janúar sé kannski ekki besti mánuðurinn sérstaklega þegar auð er jörð. En allir eru velkomnir og það er spáð fallegum degi.

Ljósmynd: Auðnutittlingur, Örn Óskarsson.

Hvítabjörn gekk á land í Þistilfirði þann 27. janúar og var felldur klukkan 15:40. Ákvörðun um að fella björninn var tekin á grundvelli niðurstöðu starfshóps, sem í kjölfar þess að tveir hvítabirnir gengu á land árið 2008, vann skýrslu um viðbrögð við landgöngu hvítabjarna fyrir umhverfisráðherra. Niðurstaða starfshópsins var sú að fella beri hvítabirni sem ganga á land. Fyrir því eru þrenn meginrök, í fyrsta lagi öryggissjónarmið, í öðru lagi stofnstærðarrök og í þriðja lagi kostnaður við björgunaraðgerðir. Til þess að reyna björgun þurfa að vera ákjósanlegar aðstæður, s.s. að fólki standi ekki hætta af, skyggni sé gott og tryggt sé að dýrið sleppi ekki út í vatn eða sjó. Aðstæður í Þistilfirði voru ekki ákjósanlegar til þess að reyna björgun. Tekin verða sýni úr birninum til rannsókna.

Hvítabirnir eru stærstu landrándýr jarðar, stórhættulegir og óútreiknanlegir. Talið er að heimsstofn hvítabjarna telji 22.000 dýr í dag. Flesta hvítabirni er að finna í Kanada. Hvítabirnir eru á lista IUCN (Alþjóðanáttúruverndarsamtökin) yfir dýr í yfirvofandi hættu. Þrátt fyrir þetta styður hvítabjarnarráð IUCN sjálfbæra nýtingu á öllum 19 stofnum hvítabjarna. Um 800 dýr eru felld árlega.

Skýrsla starfshópsins í heild

Kort sem sýnir hvar ísbjörninn sást fyrst og hvar hann var síðan felldur.

Nú er hart í ári fyrir smáfuglana okkar, víða djúpt að kroppa í gegnum snjóinn. Það er því mikilvægt að við hugsum til okkar litlu vina og gefum þeim lítið eitt af borði okkar, það munar um það. Það er auðvitað hægt að fara út í búð og kaupa poka af fuglafóðri en við gömlum eplum, ögn af fitu eða öðrum matarafgöngum verður varla fúlsað. Varast ber þó að gefa þeim haframjöl því það getur bólgnað upp í maga þeirra.

Fuglaverndarfélag Íslands gefur eftirtalin ráð: „Í kuldum og frosthörkum þurfa fuglarnir mikla orku til að halda á sér hita og því er fita ein besta fæðan handa þeim. Margir gefa fuglum fitu sem fellur til á heimilum eins og tólg, kjötsag, flot og mör, en þessi fæða er mjög vinsæl hjá mörgum fuglum. Kjötsag er hægt að fá í kjötvinnslum og þeim kjötbúðum eða kjötborðum, þar sem kjöt er sagað. Samkeppni er þó töluverð um sagið, t.d. við hundaeigendur. Mör er hægt að kaupa á haustin, þegar slátur er selt og stundum í kjötvinnslum fram eftir vetri. Aðra kjötafganga er líka hægt að brúka. Á jólum er tilvalið að færa fuglum hangiflotið. Ýmsir blanda fitu, t.d. tólg, smjörlíki eða matarolíu, saman við aðra fæðu, eins og brauð og jafnvel korn. Slík fæða heldur oft í lífi í fuglum, sem hafa hrakist hingað um haustið og reyna að þreyja þorrann og góuna. Nefna má hettusöngvara, glóbrysting og ýmsar finkur sem dæmi um þess háttar hrakningsfugla.“

Samkvæmt 3. mgr. 11. gr. laga nr. 64/1994, um vernd, friðun og veiðar á villtum fuglum og villtum spendýrum, eins og henni var breytt með 39. gr. laga nr. 164/2002, úthlutar umhverfisráðherra fé til rannsókna af tekjum vegna sölu veiðikorta.

Umhverfisráðuneytið auglýsir eftir umsóknum um styrki til rannsókna á stofnum villtra dýra sem undir áðurnefnd lög falla og heimilt er að veiða. Skriflegar umsóknir skulu berast ráðuneytinu, Skuggasundi 1, 150 Reykjavík, merktar Veiðikortasjóður, fyrir 30. desember 2009. Ráðuneytið mun að fenginni umsögn Umhverfisstofnunar úthluta styrkjum í febrúar 2010.

Ljósmynd: Lundi, Jóhann Óli Hilmarsson.

Svenja Auhage, umhverfis- og vistfræðingur á Náttúrufræðistofnun, flytur fyrsta erindi Hrafnaþings á þessum vetri. Erindi Svenju ber heitið „Fuglalíf á endurheimtum vötnum á Vesturlandi“.

Á síðustu öld tók votlendi miklum breytingum hér á landi vegna framræslu og ræktunar mýra. Á láglendi hafa mýrar víðast hvar verið ræstar fram og lítið er eftir af ósnortnu landi. Framræslan hefur haft mikil áhrif á votlendi; jarðvatnsstaða hefur lækkað og gróðurfar í mýrum breyst. Búsvæði votlendisplantna og dýra hafa orðið fyrir mikilli röskun.

Fyrstu tilraunir til endurheimtar votlendis hófust á Íslandi árið 1996. Árið 2008 hafði endurheimt verið reynd á mýrum, vötnum og tjörnum á um 20 stöðum á landinu. Frá árinu 2001 hefur Vegagerðin tekið þátt í endurheimt votlendis sem mótvægisaðgerð.

Rannsóknir á fuglalífi á endurheimtu votlendi hafa verið mjög litlar hér á landi. Aðeins liggja fyrir fáar lýsingar og tegundalistar frá nokkrum endurheimtum svæðum. Hlynur Óskarsson við Landbúnaðarháskóla Íslands, sem unnið hefur með Vegagerðinni að endurheimtarverkefnum, kannaði fuglalíf við Kolviðarnesvatn Syðra, tjarnirnar við Staðarhús og Saura fyrir og stuttu eftir endurheimt þessara svæða.

Sjá nánar á vef Náttúrufræðistofnunar Íslands.