Carbon Recycling International ehf er nýsköpunarfyrirtæki sem hefur þróað tækni til framleiðslu á metanóli úr koltvíoxíði en frumgerð vélar sem getur breytt útblæstri í orku „metanól“ sem getu knúið bifreiðar er fullbúin. 

Fyrirhugað er að reisa stöð á Svartsengi, nærri orkuveri HS Orku. Vísindamenn Carbon Recycling hafa fengið einkaleyfi á Íslandi á aðferðinni sem hefur vakið mikla athygli enda myndi slík framleiðsla leyst hluta af vandamáli kolefnislosunar frá orkuverum og þannig gera þau loftslagsvænni.

Mynd frá heimsókn iðnaðarráðherra til CRI í janúar sl. Mynd af vef Iðnaðarráðuneytsinsins.

Húsbúnaðarrisinn IKEA vinnur hröðum skrefum í átt að sjálbærni á heimsvísu en grunnhugmyndafræði keðjunnar hefur frá byrjun verið nátengd ákveðinni skynsemishugsun svo sem nýtni og samlegðaráhrifum stórinnkaupa og hagkvæmra flutninga í flötum kössum. Allt þetta hefur ekki aðeins betri áhrif á umhverfið sem slíkt heldur er uppistaðan í velgengninni og sannar að það að hugsa um umhverfið er ekki aðeins ráðstafanir sem kosta peninga heldur spara þær peninga til lengri tíma litið.

IKEA hætti alveg að nota plastpoka árið 2007 (sjá grein) en á Íslandi er þó enn verið að klára upp plastpokabirgðir en bréfpokarnir og margnota bláu pokarnir eru smám saman að taka yfir. IKEA setti nýlega 77 milljónir dollara í tækniþróun til þróunar vistvænna orkugjafa, t.a.m. í frekari þróun á sólarrafhlöðum (sjá grein). Í dag eru 71% af öllum IKEA vörum endurnýjanlegar eða gerðar úr endurunnu efni, nema hvort tveggja sé. Fyrirtækið endurvinnur 84% af því rusli sem fellur til í verslununum og tekur við notuðum perum og rafhlöðum frá viðskiptavinum og kemur rétta leið í eiturefnaförgun. Í þeim tilfellum þegar að eitt land þar sem IKEA risinn er með verslanir herðir reglur um eiturefna- eða kolefnislosun, samræmir IKEA sínar reglur ströngustu kröfunum. Þegar reglur um formaldhyde losun voru hertar í Japna þannig að þær máttu ekki lengur fara yfir núllmörkin, innleiddi IKEA sömu reglu á rekstur sinn um allan heim. Jafnvel þó að það hafi haft í för með sér aukin útgjöld fyrir fyrirtækið.

Hin stranga alþjóðlega umhverfisstefna IKEA er að sjálfsögðu yfirfærð á reksturinn hér á landi en ef við berum umhverfið hér saman við það sem gerist annars staðar í heiminum stöndum við vel að vígi sérstakleg vegna þess að losun gróðurhúsalofttegunda er ekki eins mikil hér vegna okkar vistvænu orkugjafa til húshitunar og raforkuframleiðslu. Hvað varðar bílaflotann þá hafa ekki enn verið innleiddar reglur um visthæfan bílaflota fyrirtækisins hérlendis en bílaflotinn hér er kannski ekki það stór að það skipti höfuðmáli. Aðeins þrír bílar eru í keyrslu fyrir IKEA, tveir díselknúnir og einn knúinn bensíni. Það væri óneitanlega til fyrirmyndar að sjá Metanknúna IKEA bíla á götum borgarinnar. Þeirri hugmynd er hérmeð komið á framfæri.

IKEA er nú að vinna í því að uppfræða starfsfólk svo það geti uppfrætt viðskiptavinina og kynna umhverfisstefnu IKEA á nýjum vef en búast má við enn fleiri upplýsingum þar á næstunni. Hér á landi hefur hingað til verið lögð áhersla á samfélagslega þáttinn með styrkjum til verkefna tengdum börnum en það er í takt við sjálfbærar áherslur IKEA á heimsvísu.

Á ikea.com er vel útskýrt hvernig umhverfis- og samfélagsáherslur IKEA eru flokkaðar og skilgreindar en slíkar útskýringar væri að sjálfsögðu gott að fá sem fyrst inn á íslenska vefinn en það hlítur að vera fyrirtækinu í hag að fólk læri að meta hvað það hefur upp á að bjóða enda getur IKEA verið stolt af frammtistöðu sinni.

Rabarbía rabarbarakaramellur og tvær tegundir af rabarbarasultum eru nú komnar í sölu hér á Náttúrumarkað en bændurnir á Löngumýri á Skeiðum, þau Kjartan Ágústsson og Dorothee Lubecki framleiða vörurnar. Rabarbaraakrarnir á Löngumýri eru lífrænt vottaðir af vottunarstofunni Túni og er rabarbarinn undirstaðan í öllum vörum Rabarbía. Vörurnar sjálfar bera ekki lífræna vottun enn sem komið er en stefnt er að því að sulturnar verði vottaðar því í þær er notaður hrásykur og engin E-aukaefni.

Rabarbía rababarakaramellan er eitt af þeim vöruþróunarverkefnum sem þróað var í samvinnu við Listaháskóla Íslands/„Stefnumót hönnuða og bænda“, Matís og bakarameistarann Övar Birgisson. Listaháskólanemendurnir Arna Rut Þorleifsdóttir, Kristín Þóra Sigurðardóttir og Stefanie Silberman áttu stefnumót við bændurna Dorothee og Kjartan á Löngumýri sem einn bæja á Íslandi ræktar rabarbara til sölu og framleiðslu. Fram til þessa hefur rabarbarinn farið alfarið í sultugerð en nú er orðin breyting þar á þó að sulturnar haldi áfram að skipa stóran sess í framleiðslunni. Hönnunarnemarnir kynntu tvær girnilegar rabarbara- vörur á Matarmarkaðinum þ. 14. mars sl. (sjá grein), annars vegar rabarbarakaramelluna og hins vegar 100% hreinan rabarbarasafa þar sem engu er bætt við, hvorki sykri né vatni né nokkru öðru.

Rannís styrkti verkefnið Stefnumót hönnuða og bænda duglega þannig að verkefnin þyrftu ekki öll að vera lögð í salt heldur rata áfram á framleiðslubrautina. Rabarbarakaramellan var eitt af þeim verkefnum sem heppnuðust svo vel að frekari vöruþróun á hugmyndinni féll bændunum á Löngumýri í skaut.

Í kjölfarið var fullbúið framleiðslueldhús innréttað á Löngumýri og framleiðsla hófst á haustdögum. Stefnt er að áframhaldandi vöruþróun og er aldrei að vita hvaða framleiðslu bændurnir á Löngumýri og hönnuðir þeirra koma næst með á markað.

Rabarbarakaramella:
Rabarbarakaramellan byggir á æskuminningu um að borða rabarbara með sykri úr glasi úti í garði á fögrum sumardegi. Hráefnin eru þau sömu en framsetningin er önnur og bragðið kemur skemmtilega á óvart. Sæt karamella en jafnframt skín súrt rabarbarabragðið sterkt í gegn og geymist lengi á tungunni eftir að karamellunni er kyngt. Karamellan er óvenju stór, í laginu eins og rabarbarastöngull. Hún er fullkomin gjöf til að taka með í matarboð eða garðveislu, deila með besta vini sínum, eða eiga hana alveg út af fyrir sig og borða hana eins og rabarbarastöngulinn í æsku.

Sjá Rabarbía rabarbarakaramellu, Rabarbía rabarbarasulta með jarðarberjum og engifer og Rabarbía rabarbarasulta með aðalbláberjum hér í íslensku búðinni á Náttúrumarkaði.

Sjá staðsetningu Löngumýri o.fl. upplýsingar um býlið á Grænum síðum.

Á Náttúrmarkaðinum hér á vefnum eru nú fáanlegar tvær vörur frá Urtasmiðjunni á Svalbarðsströnd. Urtasmiðjan fékk nýlega vottun um að jurtirnar sem notaðar eru í framleiðsluna séu tíndar á landi í lífrænni/sjálfbærri aðlögun. Meðal jurtanna má nefna blágresi, blóðberg, vallhumal og ætihvönn. Vottunin tryggir að meðferð lands og nytjastofna sé í samræmi við kröfur um sjálfbæra nýtingu. 

Skoðið Græðismyrslið og Fótaáburðinn á Náttúrumarkaðinum. Ef þú ert að versla í fyrsta skipti hér á vefnum þá skoðaðu hvernig búðin virkar.

Frumkvöðullinn Gígja Kjartansdóttir Kvam hefur unnið að uppbyggingu Urtasmiðjunnar ásamt fjölskyldu sinni síðastliðin 19 ár. Urtasmiðjan framleiðir húðvörur undir merkinu „Sóla“, snyrtivörur úr íslenskum jurtum og öðru náttúrulegu hráefni. Framleiðslan byggir á gömlum hefðum og dýrmætri þekkingu á notkun heilsujurta, sem og nútíma rannsóknum á hollustuáhrifum jurtanna.

Jurtirnar eru handtíndar í norðlenskri náttúru Íslands þar sem þær vaxa villtar í sínu náttúrulega og hreina umhverfi. Erlendar jurtir í framleiðslunni eru lífrænt ræktaðar og hafa alþjóðlega lífræna vottun.

Urtasmiðjan notar einungis hrein náttúruleg og lífræn hráfefni í framleiðsluna s.s. óbleikjað bývax, sheasmjör, kókosmjör, maís og sojavax, jurtaolíur, Omega 3, 6 og 9 ríkar af fjölómettuðum fitusýrum, s.s. kvöldvorrósar-, rósaberja- og hafþyrnisolíu. Jurtaextraktar, essensar, þráavörn og rotvörn er allt unnið úr jurtum, rótum og kjörnum. Þetta eru hráefni sem einnig eru notuð í náttúrulega og lífræna matvælaframleiðslu. Vörurnar innihalda ekki kemísk efni s.s. paraben, litarefni, ilmefni eða jarðolíur-, petrolatum, parafín, vaselín eða dýraafurðir.

Engar tilraunir eru gerðar á dýrum við þróun og framleiðslu vörunnar.
Öll framleiðslan er handunnin frá byrjun til enda.

Vörur Urtasmiðjunnar eru ekki lyf, þær eru 100% náttúruleg og lífræn heilsuvara/snyrtivara með lífrænum og villtum jurtum úr íslenskri náttúru. Sjá Urtasmiðjuna hér á Grænum síðum.

Þrír Norðlenskir bændur og fyrirtæki fá vottun á lífræna framleiðslu og náttúrunytjar.

Föstudaginn 17. október voru afhent á Akureyri vottorð Vottunarstofunnar Túns til þriggja Norðlenskra framleiðenda um að þeir uppfylli alþjóðlegar kröfur um lífrænar aðferðir og sjálfbærar náttúrunytjar.

Vottun hlutu bændur á Finnastöðum í Eyjafjarðarsveit sem stunda blandaðan búskap, bændur á Höfnum á Skaga sem safna æðardún og vinna úr honum, og Urtasmiðjan á Svalbarðsströnd sem safnar villtum íslenskum plöntum.

Með vottun þessari bætast þrjú sveitarfélög, Eyjafjarðarsveit, Skagabyggð og Svalbarðsstrandarhreppur, í hóp þeirra 26 sveitarfélaga þar sem vottuð sjálfbær og lífræn framleiðsla hefur þegar náð fótfestu.

Með vottun Túns er staðfest að nytjaland og bústofn Finnastaða og söfnunarsvæði Urtasmiðjunnar uppfylla alþjóðlegar kröfur um lífrænar aðferðir, og að dúntekja og dúnvinnsla á Höfnum sé í samræmi við reglur Túns um sjálfbæra nýtingu og meðferð náttúruafurða.

Á Finnastöðum í Eyjafjarðarsveit  stunda Gunnbjörn Rúnar Ketilsson og Indíana Ósk Magnúsdóttir blandaðan búskap. Megin áhersla er lögð á nautgriparækt og mjólkurframleiðslu, en auk þess eggjaframleiðslu. Á jörðinni er talsverð ræktun á korni, þ.e. byggi, höfrum og hveiti, einkum til fóðrunar búfjár. Allt land jarðarinnar, ásamt nautgripum og varphænum, er nú vottað í lífrænni aðlögun. Sjá Finnastaði hér á grænum síðum.

Á Höfnum á Skaga stunda Helga Ingimarsdóttir og Vignir Sveinsson dúntekju og vinnslu á æðardún undir vörumerkinu „Úr hreiðri í sæng“. Dúntekja í æðarvörpum er forn íslenskur hlunnindabúskapur, en með vottun hennar er staðfest að umgengni um varplandið, aðbúnaður hinna villtu fugla og meðferð dúnsins uppfyllir kröfur um sjálfbæra nýtingu og tillit til náttúrulegra þarfa æðarfuglsins. Æðardúnn er hagnýttur til framleiðslu á sængum og skjólflíkum og er einnig verðmæt útflutningsafurð. Sjá „Úr hreiðri í sæng“ hér á grænum síðum.

Urtasmiðjan á Svalbarðsströnd, sem Gígja Kjartansdóttir rekur ásamt eiginmanni sínum Roari Kvam, hagnýtir villtar íslenskar plöntur til framleiðslu á ýmsum snyrti- og heilsuvörum. Meðal þeirra má nefna Blágresi, Blóðberg, Vallhumal og Ætihvönn, sem Íslendingar hafa að fornu og nýju notað með margvíslegum hætti sér til heilsubóta. Vottunin tryggir að meðferð lands og nytjastofna sé í samræmi við kröfur um sjálfbæra nýtingu. Sjá Urtasmiðjuna hér á grænum síðum.