Náttúran.is

Línu-, handfæra- og dragnótsveiðar á þorski, ýsu og steinbít

Línu-, handfæra- og dragnótaveiðar á þorski, ýsu og steinbít - Tilnefningar til setu í matsnefnd.

Vottunarstofan Tún ehf. hefur tilnefnt menn í matsnefnd sem annast mun aðalmat á línu-, handfæra- og dragnótaveiðum á þorski, ýsu og steinbít samkvæmt reglum Marine Stewardship um sjálfbærar fiskveiðar.

Tilkynningu Túns í heild sinni má lesa í meðfylgjandi skjali.

Hagsmunaaðilum sem hafa athugasemdir um efni tilkynningarinnar er hér með boðið að koma þeim á framfæri  eigi síðar en kl. 16.00  sunnudaginn 20. júní 2010 við Dr. Gunnar Á. Gunnarsson (Email: gunnar@tun.is, sími +354 511 1330, fax +354 511 1331).

Einkunn

Sæmark sækir um MSC vottun

Fiskútflutningsfyrirtækið Sæmark hefur sótt um umhverfisvottun samtakanna MSC (Marine Stewardship Council) fyrir þorsk, ýsu og steinbít sem fyrirtækið flytur út. Þetta eru mikil tíðindi í sögu umhverfismála á Íslandi, því að hingað til hafa hérlend fyrirtæki og samtök í þessum geira ekki sýnt áhuga á samstarfi við erlenda aðila hvað þetta varðar. MSC er án vafa útbreiddasta og virtasta vottunarkerfi sjálfbærra sjávarafurða í heiminum í dag.

Sæmark er frumkvöðull
Sæmark er fyrsti aðilinn á Íslandi sem sækist eftir MSC-vottun. Fyrirtækið hefur verið í samstarfi við MSC um nokkurt skeið og meðal annars farið í gegnum ákveðið grunnmat til undirbúnings vottunar. Ef vottun fæst mun steinbíturinn frá Sæmarki jafnframt verða fyrsti MSC-vottaði steinbítur heimsins.

Fjögur fiskvinnslufyrirtæki
Fiskvinnslan Íslandssaga hf., Hraðfrystihús Hellissands hf., Oddi hf. og Þórsberg ehf. sjá Sæmarki fyrir fiski, en öll gegna þessi fyrirtæki lykilhlutverki í þeim byggðarlögum þar sem þau eru starfrækt. Hér er um umtalsvert magn að ræða, enda gera þessi fjögur fyrirtæki út 23 fiskiskip sem falla undir umrætt verkefni. Kvóti þessara skipa á yfirstandandi fiskveiðiári er um 6.200 tonn af þorski, 3.300 tonn af ýsu og 1.100 tonn af steinbíti. Aflinn er fenginn á línu, handfæri og í dragnót og fer ýmist ferskur eða frosinn á markaði í Bandaríkjunum, Bretlandi og á meginlandi Evrópu.

Aukin eftirspurn
Verslunarkeðjur í Evrópu gera í auknum mæli kröfur um að fiskur sem þær kaupa sé MSC-vottaður. Þeir sem fengið hafa slíka vottun á afurðir sínar eru því betur í stakk búnir en aðrir til að koma þeim á markað, nánar tiltekið þann markað sem að öðru jöfnu greiðir hæsta verðið. Að sögn Svavars Guðmundssonar, framkvæmdastjóra Sæmarks, sækist Sæmark eftir MSC-vottun til að mæta vaxandi eftirspurn, enda telur fyrirtækið að vottunin styrki stöðu þess á mörkuðum bæði austanhafs og vestan, jafnframt sem nýir markaðir munu opnast. Svavar bendir einnig á að með vottuninni verði auðveldara fyrir fyrirtækið að koma á framfæri upplýsingum til neytenda um sjálfbærni veiða og vinnslu, en slík upplýsingamiðlun verður sífellt mikilvægari eftir því sem umhverfisvitund neytenda eykst.

Vottunarstofan Tún
Vottunarstofan Tún hefur aflað sér réttinda til að sjá um úttektir vegna MSC-vottunar. Gera má ráð fyrir að úttektarferlið taki um það bil 14 mánuði, þannig að Sæmark gæti hampað fyrstu MSC-vottuninni á Íslandi sumarið 2011. MSC-úttektir eru opin ferli, sem allir geta fylgst með og gert athugasemdir við. Þeir sem telja sig eiga hagsmuna að gæta eru hvattir til að hafa samband við Dr. Gunnar Á. Gunnarsson hjá Vottunarstofunni Túni, en hann hefur yfirumsjón með úttektinni og heldur utan um lista yfir skráða hagsmunaaðila.

Loksins
Umsjónarmaður þessarar bloggsíðu fagnar því að íslensk sjávarútvegsfyrirtæki séu loksins komin inn á þessa braut, sem vafalaust á eftir að styrkja stöðu íslenskra sjávarafurða á mörkuðum erlendis í náinni framtíð!

(Af bloggsíður Stefáns Gíslasonar. Bloggfærsla Stefáns  er einkum byggð á frétt á heimasíðu MSC þ. 27. apríl sl., og á frétt World Fishing Today).

Einkunn

Metanól framleitt úr útblæstri orkuvera

Carbon Recycling International ehf er nýsköpunarfyrirtæki sem hefur þróað tækni til framleiðslu á metanóli úr koltvíoxíði en frumgerð vélar sem getur breytt útblæstri í orku „metanól“ sem getur knúið bifreiðar er fullbúin.

Fyrirhugað er að reisa stöð á Svartsengi, nærri orkuveri HS Orku. Vísindamenn Carbon Recycling hafa fengið einkaleyfi á Íslandi á aðferðinni sem hefur vakið mikla athygli enda myndi slík framleiðsla leyst hluta af vandamáli kolefnislosunar frá orkuverum og þannig gera þau loftslagsvænni.

Mynd frá heimsókn iðnaðarráðherra til CRI í janúar sl. Mynd af vef Iðnaðarráðuneytsinsins.

Einkunn

IKEA og umhverfið

Húsbúnaðarrisinn IKEA vinnur hröðum skrefum í átt að sjálbærni á heimsvísu en grunnhugmyndafræði keðjunnar hefur frá byrjun verið nátengd ákveðinni skynsemishugsun svo sem ný tni og samlegðaráhrifum stórinnkaupa og hagkvæmra flutninga í flötum kössum. Allt þetta hefur ekki aðeins betri áhrif á umhverfið sem slíkt heldur er uppistaðan í velgengninni og sannar að það að hugsa um umhverfið er ekki aðeins ráðstafanir sem kosta peninga heldur spara þær peninga til lengri tíma litið.

IKEA hætti alveg að nota plastpoka árið 2007 (sjá grein) en á Íslandi er þó enn verið að klára upp plastpokabirgðir en bréfpokarnir og margnota bláu pokarnir eru smám saman að taka yfir. IKEA setti nýlega 77 milljónir dollara í tækniþróun til þróunar vistvænna orkugjafa, t.a.m. í frekari þróun á sólarrafhlöðum (sjá grein). Í dag eru 71% af öllum IKEA vörum endurnýjanlegar eða gerðar úr endurunnu efni, nema hvort tveggja sé. Fyrirtækið endurvinnur 84% af því rusli sem fellur til í verslununum og tekur við notuðum perum og rafhlöðum frá viðskiptavinum og kemur rétta leið í eiturefnaförgun. Í þeim tilfellum þegar að eitt land þar sem IKEA risinn er með verslanir herðir reglur um eiturefna- eða kolefnislosun, samræmir IKEA sínar reglur ströngustu kröfunum. Þegar reglur um formaldhyde losun voru hertar í Japna þannig að þær máttu ekki lengur fara yfir núllmörkin, innleiddi IKEA sömu reglu á rekstur sinn um allan heim. Jafnvel þó að það hafi haft í för með sér aukin útgjöld fyrir fyrirtækið.

Hin stranga alþjóðlega umhverfisstefna IKEA er að sjálfsögðu yfirfærð á reksturinn hér á landi en ef við berum umhverfið hér saman við það sem gerist annars staðar í heiminum stöndum við vel að vígi sérstakleg vegna þess að losun gróðurhúsalofttegunda er ekki eins mikil hér vegna okkar vistvænu orkugjafa til húshitunar og raforkuframleiðslu. Hvað varðar bílaflotann þá hafa ekki enn verið innleiddar reglur um visthæfan bílaflota fyrirtækisins hérlendis en bílaflotinn hér er kannski ekki það stór að það skipti höfuðmáli. Aðeins þrír bílar eru í keyrslu fyrir IKEA, tveir díselknúnir og einn knúinn bensíni. Það væri óneitanlega til fyrirmyndar að sjá Metanknúna IKEA bíla á götum borgarinnar. Þeirri hugmynd er hérmeð komið á framfæri.

IKEA er nú að vinna í því að uppfræða starfsfólk svo það geti uppfrætt viðskiptavinina og kynna umhverfisstefnu IKEA á nýjum vef en búast má við enn fleiri upplýsingum þar á næstunni. Hér á landi hefur hingað til verið lögð áhersla á samfélagslega þáttinn með styrkjum til verkefna tengdum börnum en það er í takt við sjálfbærar áherslur IKEA á heimsvísu.

Á ikea.com er vel útskýrt hvernig umhverfis- og samfélagsáherslur IKEA eru flokkaðar og skilgreindar en slíkar útskýringar væri að sjálfsögðu gott að fá sem fyrst inn á íslenska vefinn en það hlítur að vera fyrirtækinu í hag að fólk læri að meta hvað það hefur upp á að bjóða enda getur IKEA verið stolt af frammtistöðu sinni.

Einkunn

Rabarbía vörurnar komnar á Náttúrumarkað

Rabarbía rabarbarakaramellur og tvær tegundir af rabarbarasultum eru nú komnar í sölu hér á Náttúrumarkað en bændurnir á Löngumýri á Skeiðum, þau Kjartan Ágústsson og Dorothee Lubecki framleiða vörurnar. Rabarbaraakrarnir á Löngumýri eru lífrænt vottaðir af vottunarstofunni Túni og er rabarbarinn undirstaðan í öllum vörum Rabarbía. Vörurnar sjálfar bera ekki lífræna vottun enn sem komið er en stefnt er að því að sulturnar verði vottaðar því í þær er notaður hrásykur og engin E-aukaefni.

Rabarbía rababarakaramellan er eitt af þeim vöruþróunarverkefnum sem þróað var í samvinnu við Listaháskóla Íslands/„Stefnumót hönnuða og bænda“, Matís og bakarameistarann Övar Birgisson. Listaháskólanemendurnir Arna Rut Þorleifsdóttir, Kristín Þóra Sigurðardóttir og Stefanie Silberman áttu stefnumót við bændurna Dorothee og Kjartan á Löngumýri sem einn bæja á Íslandi ræktar rabarbara til sölu og framleiðslu. Fram til þessa hefur rabarbarinn farið alfarið í sultugerð en nú er orðin breyting þar á þó að sulturnar haldi áfram að skipa stóran sess í framleiðslunni. Hönnunarnemarnir kynntu tvær girnilegar rabarbara- vörur á Matarmarkaðinum þ. 14. mars sl. (sjá grein), annars vegar rabarbarakaramelluna og hins vegar 100% hreinan rabarbarasafa þar sem engu er bætt við, hvorki sykri né vatni né nokkru öðru.

Rannís styrkti verkefnið Stefnumót hönnuða og bænda duglega þannig að verkefnin þyrftu ekki öll að vera lögð í salt heldur rata áfram á framleiðslubrautina. Rabarbarakaramellan var eitt af þeim verkefnum sem heppnuðust svo vel að frekari vöruþróun á hugmyndinni féll bændunum á Löngumýri í skaut.

Í kjölfarið var fullbúið framleiðslueldhús innréttað á Löngumýri og framleiðsla hófst á haustdögum. Stefnt er að áframhaldandi vöruþróun og er aldrei að vita hvaða framleiðslu bændurnir á Löngumýri og hönnuðir þeirra koma næst með á markað.

Rabarbarakaramella:
Rabarbarakaramellan byggir á æskuminningu um að borða rabarbara með sykri úr glasi úti í garði á fögrum sumardegi. Hráefnin eru þau sömu en framsetningin er önnur og bragðið kemur skemmtilega á óvart. Sæt karamella en jafnframt skín súrt rabarbarabragðið sterkt í gegn og geymist lengi á tungunni eftir að karamellunni er kyngt. Karamellan er óvenju stór, í laginu eins og rabarbarastöngull. Hún er fullkomin gjöf til að taka með í matarboð eða garðveislu, deila með besta vini sínum, eða eiga hana alveg út af fyrir sig og borða hana eins og rabarbarastöngulinn í æsku.

Sjá Rabarbía rabarbarakaramellu, Rabarbía rabarbarasulta með jarðarberjum og engifer og Rabarbía rabarbarasulta með aðalbláberjum hér í íslensku búðinni á Náttúrumarkaði.

Sjá staðsetningu Löngumýri o.fl. upplýsingar um býlið á Grænum síðum.

Einkunn