Náttúran.is

Samgöngur - Eldsneyti

Bensín og dísel útbreyddustu eldsneytisgjafar heimsins losa mikið magn koltvísýrings og því er því mikilvægt að finna og þróa nýja orkugjafa sem hafa ekki eins neikvæð umhverfisáhrif. Til fjölda ára hefur verið unnið að þróun sparneytnari dísel- og bensínbíla, tvinn-bíla (rafmagns- og bensínknúinna bíla), metanbíla, vetnisbíla og hreinna rafmagnsbíla. Nú á allra síðustu árum hefur kapphlaupið hafist um næstu kynslóð kaupenda, þeirra sem eiga eftir að krefjast sparneytnari, hagkvæmari og minna umhverfisspillandi bíla.

Metan er endurnýjanlegur orkugjafi og verður til við rotnun lífmassa. Vonir standa til að metan nýtist betur til aksturs í framtíðinni því það að aka á metani er í tvennum skilningi umhverfisvænt. Í fyrsta lagi gefur brennslan ekki frá sér koltvísýring og í öðru lagi eyðir hún metani sem er verulega slæm gróðurhúsalofttegund. Það er því betra að nota gasið til að knýja bíla í stað þess að nota bensín eða olíu.

Metan hf. hefur nú um nokkurra ára skeið framleitt metangas en enn sem komið er er aðeins ein áfyllingarstöð á landinu sem virkar ekki nógu hvetjandi fyrir fólk til að kaupa sér metanbíl. Vonir standa þó til að úr því verði bætt á næstu árum því verulega aukninga er að verða á framboði metanbifreiða. Vert er að fylgjast vel með hvaða metanbílar eru í boði því að bílaumboðin eru nú öll að taka við sér og grænvæðast. Þar til fyrir stuttu síðan var varla hægt að fá nokkurn umboðsaðila til að selja sér metanbíl svo þróunin er öll í rétta átt.

Hægt er að umbreyta venjulegum bílum í metanbíla og hefur Borgarholtsskóli nú tekið af skarið og tekið breytingarferlið inn á kennsluskrá bíliðngreina. Enn er þó um tilraunaverkefni að ræða.

Metangasbílar eru yfirleitt tvíorkubílar, með einn tank fyrir gas og annan minni fyrir bensín. Þannig er hægt að fara í langkeyrslu og nota bensín að einhverju leyti þar sem ekki er aðgangur að gasi (bensíntankurinn er þó stundum bara 15 lítrar).

Vetni hefur tiltölulega lítil umhverfisáhrif ef orkan í vetnið kemur úr vatns-, vind- eða sólarorku, nema auðvitað ef umhverfisáhrif virkjana að orkunni er mikil (sbr. Kárahnjúkavirkjun). Vandamálið með vetnisbílana er þó að þróun þeirra er enn í fullum gangi og ekki útséð um hver árangurinn verður né hvenær hægt verði að framleiða vetnisbíla í magni sem skiptir einhverju máli. Ísland hefur skipað sér sess sem vetnisþjóð og hefur töluverðu fé verið veitt til verkefna sem tengjast þróun og kynningu á vetnishugmyndinni.

Íslensk NýOrka er í framvarðasveit fyrir vetnisrannsóknir hérlendis. Langt er þó í land að vetnisbílar verði raunhæfur kostur fyrir hinn almenna borgara og skiptar skoðanir á því hvort að vetni sé raunhæf lausn þar sem vetni er ekki orka í sjálfu sér heldur orkuberi. Nokkrir vetnisbílar eru nú komnir til landsins í tengslum við verkefnið og mun bílaleigan Hertz t.a.m. geta boðið upp á vetnisbíla til leigu innan skamms en það er merkilegt að því leiti að í fyrsta skipti í heiminum mun almenningur hafa aðgang að vetnisbílum.

Etanól er nú loks fáanlegt hérlendis en eldsneytisstöð Olís við Álfheima opnaði nýlega fyrstu lífetanól E85 dæluna hérlendis. Aðeins geta þó þrjár FlexiFuel (tvíorku þ.e. ganga bæði fyrir bensíni og líftdísel) bifreiðar nýtt sér lífetanól enn sem komið er, en vonir standa til að innflutningur geti hafist á etanól-bílum fljótlega. Brimborg ehf. vinnur nú að því að koma etanól bílum á kortið hérlendis. Brennsla lífetanóls losar allt að 80% minna koltvíxíð en brennsla bensíns.

Lífdísel/Biodísel er framleitt alfarið úr jurtum og dýrafitu. Hægt er að nota lífdísel óblandað en algengt er að blanda því saman við jarðefnadisel, jafnvel nota aðeins 5% af lífdísel í venjulegt dísel.

Tilraunaverkefni er í gangi með framleiðslu lífdísels hér á landi en N1 hefur hafið innflutning á Biodíseli og opnaði nýlega dælur á þremur þjónustustöðvum þ.e. Hringbraut, Skógarseli og Reykjavíkurvegi. Kosturinn við lífdísel er að það má nota á hvaða díselbifreið sem er.

Ef valið stendur milli dísel- eða bensínbíls er vert að hafa í huga að díselbíll eyðir um 25% minna eldsneyti en sambærilegur bensínbíll. Hins vegar myndast um 16% meiri koltvísýringur við bruna á einum lítra af díselolíu en bensíni. Það þýðir að við val á milli tveggja bíla verður díselbíllinn að eyða um 16% minna en bensínbíllinn til að vera sambærilegur varðandi gróðurhúsaloftegundir. Við þetta bætist að díselbílar menga meira af svifögnum og köfnunarefnisoxíðum en bensínbílar þó svo að díselbílar séu að batna.

Einkunn